Η κοινωνικο-συναισθηματική μάθηση (Social Emotional Learning, συντ. SEL) είναι αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης ανάπτυξης και αποτελεί σήμερα βασικό πυλώνα της εκπαίδευσης. Το SEL είναι η διαδικασία μέσω της οποίας οι άνθρωποι, νέοι και ενήλικες, αποκτούν και εφαρμόζουν τις κατάλληλες γνώσεις και τις δεξιότητες, ώστε να αναπτύσσουν υγιείς ταυτότητες, να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, να επιτυγχάνουν τους προσωπικούς και συλλογικούς τους στόχους, καθώς και να δείχνουν ενσυναίσθηση, να δημιουργούν υποστηρικτικές σχέσεις και να λαμβάνουν υπεύθυνες αποφάσεις.

Πολυάριθμες μελέτες καταδεικνύουν ότι η ενσυνειδητότητα (mindfulness) στη σχολική τάξη βελτιώνει αισθητά την ικανότητα εστίασης της προσοχής σε παραγωγικές εργασίες, διατηρεί το κίνητρο όταν μία εργασία γίνεται απαιτητική (άρα κουραστική και αποθαρρυντική), βοηθά στη διαχείριση εντάσεων και διαφωνιών στην επικοινωνία με τους συνομηλίκους και αυξάνει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του.

Η ενσυνειδητότητα βοηθά τους μαθητές να αναπτύξουν κρίσιμες κοινωνικο-συναισθηματικές δεξιότητες, που είναι σήμερα πιο απαραίτητες από ποτέ στα σχολεία, ώστε να μπορούν τα παιδιά (οι αυριανοί πολίτες του κόσμου) να ανταποκρίνονται στις διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής.

Εάν η κοινωνικο-συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών αποτελεί μέρος της εργασίας σας, δείτε πέντε τρόπους με τους οποίους ηενσυνειδητότητα μπορεί να υποστηρίξει το έργο σας:

  1. Αυξημένη Αυτοεπίγνωση
    Η αυτοεπίγνωση είναι ένα από τα θεμέλια της πρακτικής της ενσυνειδητότητας, αλλά είναι επίσης μια βασική ικανότητα της κοινωνικο-συναισθηματικής μάθησης. Μέσω της πρακτικής της ενσυνειδητότητας, οι μαθητές και οι δάσκαλοι συγκεντρώνονται και δίνουν προσοχή στις σωματικές τους αισθήσεις και τις συναισθηματικές αντιδράσεις τους. Η πρακτική της επικέντρωσης στις αισθήσεις βελτιώνει τη συνολική επίγνωση των μαθητών, γεγονός που με τη σειρά του διευκολύνει τη μεταφορά της επίγνωσης αυτής στο περιβάλλον της τάξης και, αργότερα, της κοινωνίας.
  2. Ικανότητα Αυτορρύθμισης
    Μέσω της ενισχυμένης αυτοεπίγνωσης που επιφέρουν οι ασκήσεις συγκέντρωσης της προσοχής, οι μαθητές μπορούν να επιτύχουν καλύτερη αυτορρύθμιση. Έτσι, μπορούν να επιδεικνύουν αυξημένη εστίαση και ετοιμότητα, όταν αυτό απαιτείται από τις συνθήκες – ίσως και πριν ακόμη να χρειαστεί κάποιος να τους το υπενθυμίσει!
  1. Λήψη Σωστότερων Αποφάσεων
    Μέσα από την πρακτική της ενσυνειδητότητας μαθαίνουμε να εισάγουμε μια στιγμιαία παύση ανάμεσα στο ερέθισμα και την απόκρισή μας. Αυτές οι στιγμές παύσης είναι που μας επιτρέπουν να παρατηρήσουμε τις ψυχικές μας καταστάσεις και τις ενστικτώδεις αντιδράσεις μας και να αποφασίσουμε, αντ’ αυτού, να ενεργήσουμε με σύνεση.
  2. Καλλιέργεια της Αίσθησης Κοινότητας
    Ζούμε σε έναν κοινωνικό κόσμο και ευδοκιμούμε με την ανθρώπινη σύνδεση. Η οικοδόμηση της αυτογνωσίας μας βοηθά να φέρουμε αυτή τη δεξιότητα στις σχέσεις μας και να την εφαρμόσουμε στην κοινωνική συνείδηση, η οποία φυσικά περιλαμβάνει την πρακτική της συμπόνιας
    και της ενσυναίσθησης. Η ενσυνειδητότητα καλλιεργεί τη συμπόνια και προάγει αποδεδειγμένα πιο αρμονικές διαπροσωπικές σχέσεις. Επίσης, όταν οι μαθητές έχουν ισχυρές δεξιότητες κοινωνικής ευαισθητοποίησης, υποστηρίζουν και ενθαρρύνουν ο ένας τον άλλον.
  3. Ασφαλέστερα και πιο χαρούμενα περιβάλλοντα διδασκαλίας
    Οι βέλτιστες συνθήκες μάθησης απαιτούν ασφάλεια. Οι επιθετικές και παρορμητικές συμπεριφορές μειώνονται μέσω της πρακτικής της ενσυνειδητότητας, η οποία βοηθά επίσης στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στο καταλάγιασμα των φόβων και των ανησυχιών. Επιπλέον, ο εκφοβισμός και η βία μειώνονται σημαντικά. Με ένα συστηματικό πρόγραμμα ενσυνειδητότητας, τα σχολεία και το εκπαιδευτικό προσωπικό κάνουν ενεργά ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, θέτοντας τα κατάλληλα θεμέλια για τη δημιουργία ενός ασφαλούς και χαρούμενου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, όπου ο κάθε μαθητής θα νιώθει όμορφα και θα καλλιεργεί στο μέγιστο τις ικανότητές του.

Στέλλα Κουτρή
B.Eng., M.Sc.

Πληροφορίες:
Εάν είστε δάσκαλοι, εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής, παιδοψυχολόγοι, ή ασκείτε
οποιοδήποτε επάγγελμα που σχετίζεται με τα παιδιά, μάθετε περισσότερα για το
πώς μπορείτε να συνδυάσετε την ενσυνειδητότητα με την κοινωνικο-
συναισθηματική μάθηση μέσω του προγράμματος Bright Minds.

210 6420001
https://totalmindfulness.info/bright-minds-seminar/